Makkelijk lenen

Van de mbo-studenten leende in 2011 1 op de 6 geld, met een gemiddelde schuld van 1.265 euro. Dat bleek uit het Nibud-onderzoek Mbo’ers in geldzaken. Volgens een onderzoeker van het Nibud lenen studenten makkelijk en denken ze weinig na over de gevolgen.

Lenen zonder zicht op de kosten

Lenen is op zich geen probleem, zolang jongeren verantwoord lenen en het geld kunnen terugbetalen. Veel jongeren stonden wel eens rood, maar hadden geen idee wat dat kost. Volgens de onderzoeker past dat bij de leeftijdsgroep: ze leven bij de dag.

Wat mbo’ers kwetsbaar maakt

Mbo’ers hebben op jonge leeftijd relatief veel te besteden. Dat geldt vooral voor studenten in de beroepsbegeleidende leerweg (bbl), die leren en werken combineren. Ze wennen snel aan een bepaald uitgavenpatroon. Hun inkomen stijgt later niet veel meer, hun vaste lasten wel, zodra ze op zichzelf gaan wonen. Daarnaast zijn deze jongeren vaak statusgevoelig: ze willen niet onderdoen voor leeftijdsgenoten en geven daardoor meer uit dan goed voor hen is.

De meesten maakten zich weinig zorgen over hun geldzaken. Wel gaf ongeveer een kwart aan moeilijk rond te komen. De oorzaak legden ze meestal buiten zichzelf.

Waarom jongeren lenen

Vaak ging het om kleine bedragen voor eten en drinken. Veel jongeren leenden ook voor hun opleiding, terwijl hun eigen inkomen opging aan vakantie en uitgaan. Vaste lasten hadden de meesten nauwelijks, omdat ze bij hun ouders woonden. Maar weinigen betaalden kostgeld.

De rol van ouders

Ouders spelen een belangrijke rol in de financiële zelfstandigheid van hun kinderen. Veel ouders sprongen bij als hun kind geld tekortkwam, waardoor de drempel om te lenen laag was. Wie kleedgeld geeft en daarna toch kleding betaalt, leert een kind niet rondkomen met een vast bedrag.

Het risico op schulden neemt volgens de onderzoeker toe naarmate mbo’ers ouder worden, omdat een uitgavenpatroon moeilijk terug te schroeven is. Tegelijk belandt maar een klein deel van de Nederlanders in de schuldhulpverlening.

Voorlichting via scholen

Het Nibud zette in op voorlichting via scholen. Samen met de Delta Lloyd Groep Foundation bracht het een magazine voor mbo-studenten uit voor gebruik op roc’s. Het doel was geldproblemen bespreekbaar te maken, zodat jongeren weten waar ze terechtkunnen, het liefst voordat problemen escaleren.