Almere tevreden over nieuw screeningsinstrument

Sinds 1 januari 2013 werkte Almere als eerste gemeente met het screeningsinstrument Mesis. Mesis is een wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst die de motivatie, het gedrag en de vaardigheden van een schuldenaar in kaart brengt. De eerste ervaringen waren positief.

Volgens een regiocoördinator van PLANgroep, de organisatie die de schulddienstverlening voor de gemeente Almere uitvoerde, liet Mesis zien hoe een klant over zichzelf denkt. Dat gaf professionals houvast bij het bepalen wat een klant kan en nodig heeft.

In een half uur klaar

Wie zich in Almere met problematische schulden meldde, vulde eerst de vragenlijst in: honderd vragen, waar de meeste mensen een half uur over deden. Duurde het veel langer, dan was iemand vaak onvoldoende taalvaardig, volgens de regiocoördinator al een teken dat de schulddienstverlening niet vanzelf zou gaan.

Mensen vulden de lijst volgens haar eerlijk in. Controlevragen maakten het lastig om zich mooier voor te doen. Zei iemand goed met geld te kunnen omgaan terwijl hij de rekenvragen fout had, dan kon de schulddienstverlener daarop doorvragen.

Klantprofielen

Direct daarna volgde een gesprek over de rapportage. Die plaatste de meeste mensen in een van zeven klantprofielen, waarin ze zich meestal herkenden.

Op basis van rapportage en gesprek kreeg ongeveer 30 procent van de nieuwe klanten een intake voor schulddienstverlening. 15 tot 20 procent ging met een advies naar huis. De rest werd, met instemming, overgedragen aan zorgaanbieders in hetzelfde pand. Die hielpen belemmeringen aan te pakken, zoals een rommelige administratie of sociaal-emotionele problemen. Intussen werden de schulden gestabiliseerd, zodat deze groep daarna alsnog schulddienstverlening kon krijgen.

Aanbeveling met kanttekening

Ongeveer 40 procent van de invullers paste in 2013 nog niet in een klantprofiel. PLANgroep meldde dat aan de stichting die het instrument doorontwikkelde, maar voor het gesprek was het geen belemmering.

De regiocoördinator raadde het instrument van harte aan, maar benadrukte dat Mesis alleen niet genoeg is: er is ook goed beleid en professioneel personeel nodig. In Almere kreeg iedereen een advies, een verwijzing of een intake. Wie het instrument alleen gebruikt om mensen af te wijzen, haalt zich volgens haar problemen op de hals.

Ook andere gemeenten en organisaties gingen met Mesis werken. Vanaf medio april 2013 was er een nieuwe versie, en jaarlijks werden drie of vier nieuwe versies verwacht.