Rotterdam: financiële dienstverlening in het stadsdeel

In 2015 besloot de gemeente Rotterdam budgetbeheer, en een lichtere vorm daarvan, aan te merken als mogelijk alternatief voor beschermingsbewind. Een toets moest bepalen welke ondersteuning iemand nodig had. Dat gebeurde in alle stadsdelen, waar de expertise voor integrale ondersteuning bij financiën was samengebracht.

Alles op één plek

Rond begin 2014 startte Rotterdam met verbrede Vraagwijzer-consulenten in veertien stadsdelen. Inwoners met vragen over financiën, wonen, zorg en welzijn konden daar terecht voor advies. De consulent kon doorverwijzen, bijvoorbeeld naar het welzijnswerk of naar de Kredietbank Rotterdam.

Sinds begin 2015 was de toegang tot de Kredietbank Rotterdam gedecentraliseerd. Specialisten en Vraagwijzer-consulenten werkten in hetzelfde kantoor, zonder aparte loketten. Die bundeling van kennis maakte het makkelijker te beoordelen wat iemand nodig had.

Meer maatwerk

Volgens een senior beleidsadviseur van de gemeente liep het aanbod van advies voor mensen die daarmee zelf verder konden tot budgetbeheer in combinatie met schuldregeling. De gemeente wilde daar een lichtere vorm van budgetbeheer aan toevoegen: tijdelijk alleen de vaste lasten betalen, voor mensen zonder problematische schulden die toch steun nodig hadden, bijvoorbeeld om huisuitzetting te voorkomen.

Voor dak- en thuislozen en verslaafden had de gemeente eigen bewindvoerders in dienst. Externe bewindvoerders gaven aan dat hulp aan deze groep complex is, en het was goedkoper om het bewind bij de gemeente te beleggen.

Eerst naar de Vraagwijzer

Bij ander beschermingsbewind was de gemeente niet betrokken. De rechtbank kent bewind toe, maar weegt niet mee of een goedkoper gemeentelijk alternatief ook passend is. Rotterdam wilde daarom dat een uitspraak van de rechter niet langer genoeg was voor bijzondere bijstand. Aanvragers moesten eerst bij de Vraagwijzer zijn geweest. Kon de gemeente zelf passende hulp bieden, dan kreeg de aanvrager die hulp in plaats van bijzondere bijstand.

De beleidsadviseur verwachtte weinig bezwaren van bewindvoerders; ook branchevereniging BPBI vond dat beschermingsbewind niet bij iedereen past.

Geen verkapte bezuiniging

De gemeente benadrukte dat zij niet tegen beschermingsbewind was en dat het geen verkapte bezuiniging was. Voor sommige inwoners was lichtere ondersteuning wel genoeg om daarna zelfstandig verder te kunnen. Bij bewind ontbreekt volgens de gemeente de prikkel om financieel zelfredzamer te worden. In 2015 richtte Rotterdam zich op minder instroom in bewind; hoe de uitstroom kon worden bevorderd, was nog een open vraag.