ONSbank helpt jongeren uit de schulden

Volgens onderzoek van het Nibud had één op de vijf jongeren schulden. De coöperatieve ONSbank wilde deze jongeren op een constructieve manier helpen: eerst door hen te laten inzien dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun schulden, daarna door hun identiteit te versterken en een reëel toekomstperspectief te ontwikkelen.

Achtergrond

Het schuldentraject kwam voort uit onderzoek van kunstenaars en wetenschappers naar het begrip schuld. Volgens de initiatiefnemer van de ONSbank was een belangrijke uitkomst dat de schuldenaar zelf geen partij is. Schulden lopen op omdat de schuldenaar vanaf het begin niet kan betalen, terwijl een grote groep niet of niet helemaal terecht in de schulden is geraakt, bijvoorbeeld door opvoeding, afkomst of omstandigheden.

Schuldrust en leertraject

Jongeren met schulden kregen een leertraject aangeboden. Tijdens dat traject gold een schuldrustperiode, zodat ze geen nieuwe schulden opbouwden. De ONSbank betaalde de schuldeisers een deel van de schuld terug. Dat deel was gebaseerd op een berekening van het Nibud: van een schuld van 10.000 euro krijgt een schuldeiser uiteindelijk ongeveer 1.200 euro terug.

Het leertraject duurde drie à vier maanden en had drie fases:

• Inzicht: de jongere erkent dat hij een probleem heeft en daar zelf verantwoordelijk voor is.
• Identiteit: de jongere werkt aan zijn identiteit, onder meer via performances met een kunstenaar.
• Toekomst: de jongere werkt aan een haalbaar toekomstperspectief, zoals een eigen ICT-winkel of een baan als automonteur. Kunstenaars helpen daarbij ook bij het zoeken naar werk.

Na elke fase volgde een test. Wie het traject afrondde, werd lid van de coöperatie en kon zich inzetten als ambassadeur en ervaringsdeskundige.

Van schuld naar studielening

Daarna was het de bedoeling dat de jongere ging werken. Het resterende deel van de schuld werd omgezet in een studielening, die de jongere naar vermogen afloste aan de ONSbank. Met die aflossingen betaalde de ONSbank het leertraject. Zo werd een schuld een investering in de toekomst.

Pilot en erkenning

De ONSbank kondigde een pilot aan die op 1 februari zou starten en tot eind juni zou lopen. Na de zomer wilde de bank de resultaten in Amsterdam presenteren. Het initiatief was eerder finalist van de Dutch Design Awards. Volgens de initiatiefnemer adviseerde de Delta Lloyd Foundation schuldeisers mede door de ONSbank om geld op een andere manier bij jongeren te innen.