Onderwijs op maat voor dak- en thuisloze jongeren

Wie jong is, dak- of thuisloos en schulden heeft, is meestal niet bezig met een diploma. In oktober 2015 startte in Friesland en de stad Groningen daarom het proefveld Onderwijs op maat voor dak- en thuisloze jongeren. Hulpverleners, gemeenten en mbo-instellingen werkten samen, zodat deze jongeren hun leven op orde kregen én een startkwalificatie konden halen.

Casusregisseur en stuurgroep

Begin 2016 waren in Groningen de eerste tien jongeren van 18 tot 23 jaar geselecteerd; op 28 januari 2016 was de kick-off. Een casusregisseur wierf de jongeren en probeerde hardnekkige obstakels weg te nemen, onder meer samen met opvangorganisatie Het Kopland. In Friesland sprak de casusregisseur met zes jongeren, met een mogelijke uitloop naar tien tot twaalf.

Volgens de landelijk projectleider van Stichting Zwerfjongeren waren de geselecteerde jongeren gemotiveerd en relatief stabiel. Alle jongeren hadden wel financiële problemen of schulden, een grote belemmering om naar school te gaan. De casusregisseur bracht dit in bij de stuurgroep, waarin alle betrokken instanties, de scholen en Stichting Zwerfjongeren zaten. Samen zochten zij structurele oplossingen op het gebied van zorg, schulden, inkomen, wonen en onderwijs. Het ministerie van OCW ondersteunde het driejarige experiment op de achtergrond.

Onderwijs aanpassen

Gebruikelijk was dat dak- en thuisloze jongeren helemaal werden losgekoppeld van school. Het proefveld combineerde het op orde brengen van hun leven met een opleiding op mbo-niveau 2 tot 4. Volgens een vertegenwoordiger van OCW ging dit verder dan Passend Onderwijs: vaste regels werken niet bij zwerfjongeren, dus kreeg elke jongere maatwerk. Ook werd DUO gevraagd extra aandacht te geven aan hun aanvragen voor studiefinanciering.

Schulden oplossen

Naast school had het oplossen van schulden prioriteit. De gemeente Groningen verstrekte onder voorwaarden al jongerenkredieten tot maximaal 5.000 euro. Volgens het hoofd Intake en schuldregeling onderzocht de gemeente een minnelijk traject voor deze jongeren. Andere opties waren lesgeld binnen een jaar laten betalen in plaats van binnen een halfjaar, korting op lesgeld bij het afronden van de opleiding en het bevriezen van schulden. Voor dat laatste wachtte men op het Breed Wettelijk Moratorium, dat toen naar verwachting op 1 januari 2017 zou ingaan.

Het overleg met alle partijen gaf volgens de gemeente een compleet beeld. Zo kon snel worden gesignaleerd als aangeboden woonruimte niet in hun budget paste.