Minder beschermingsbewind met Budgetondersteuning op Maat

In september 2014 startte Arnhem een proef met Budgetondersteuning op Maat (BooM), een alternatief voor beschermingsbewind. Volgens de gemeente waren deelnemers blij met de budgetondersteuning en coaching. Een jaar na de start werd de eindevaluatie voorbereid.

Aanleiding

Volgens een bestuursadviseur van de gemeente liepen de kosten van bijzondere bijstand voor beschermingsbewind hoog op. Voor een bepaalde groep is beschermingsbewind een goed instrument, maar voor veel Arnhemmers met financiële problemen is het te zwaar en niet nodig. De gemeente bekeek eerst welke dienstverlening er al was en wat toegankelijk kon worden voor mensen met risico op beschermingsbewind. Zo ontstond BooM: een variant van budgetbeheer en/of coaching, eventueel met hulp van vrijwilligers of familie.

Stoplichtmodel

Met een stoplichtmodel bepaalde de gemeente de juiste vorm:

• rood: mensen die budgetbeheer nodig hebben;
• oranje: mensen voor wie coaching genoeg is, eventueel met budgetbeheer;
• groen: mensen die hun financiën snel weer zelf kunnen regelen.

Budgetbeheer was er in varianten: van alleen het doorbetalen van vaste lasten (huur, water, energie en zorgverzekering) tot ook andere lasten, zoals WA-verzekering, gemeentelijke heffingen en kabel- en internetabonnementen.

Resultaten

Op verzoek van de gemeenteraad werd BooM al na drie maanden geëvalueerd. Bij 40 klanten zou de gemeente quitte spelen, en dat aantal was toen al ruim gehaald. In juli 2015 had BooM 83 deelnemers: 55 met langdurig budgetbeheer (rood) en 28 met budgetbeheer en coaching (oranje). Enkele klanten waren weer volledig zelfredzaam (groen). Sinds september 2014 hielp de gemeente in totaal 86 cliënten. Voor de proef was 1 fte vrijgemaakt, en daar kwam 1 fte bij.

Ook voor mensen in bewind

BooM werd ook aangeboden aan mensen die al bijzondere bijstand kregen voor beschermingsbewind. De eigen gegevens gaven de gemeente weinig zicht op iemands achtergrond. Arnhem werkte daarom samen met enkele grotere bewindvoerderskantoren in de regio, die beter kunnen inschatten wie toe is aan lichtere ondersteuning.

Arnhem werkte ook samen met Ede en Wageningen, waar dezelfde problemen speelden. De gemeenten wilden hun resultaten samen aan de rechtbank presenteren. Volgens de gemeente was de rechtbank bereid om tijdens zittingen te vragen of een alternatief voor beschermingsbewind was overwogen, als gemeenten een passend lichter alternatief konden aantonen. De evaluatie van het eerste jaar stond gepland voor het najaar van 2015.