Maatschappelijke inzet van diaconieën van de Protestantse Kerk in Nederland

In bijna alle gemeenten zijn kerken actief voor mensen in kwetsbare situaties, op het gebied van inkomen, zorg en welzijn. In 2015 brachten de Federatie van Diaconieën en Kerk in Actie, het diaconale werk van de Protestantse Kerk in Nederland, de omvang en trends van het werk van zo’n 1600 plaatselijke protestantse diaconieën in kaart. Doel was de maatschappelijke relevantie te laten zien en samenwerking met kerken, organisaties en overheden te bevorderen.

Groeiende inzet

Ondanks dalende ledentallen en sluitende kerkgebouwen stegen de uitgaven aan diaconale activiteiten en groeide het aantal vrijwilligers. De inzet nam toe, mede door de crisis en de omslag naar een participatiesamenleving. Protestantse diaconieën droegen jaarlijks meer dan een kwart miljard euro bij aan de samenleving.

Praktische hulp

Veel inzet was gericht op laagdrempelige, praktische hulp, zoals bezoekwerk, maaltijdprojecten en inloophuizen. Veel kerkleden waren vrijwilliger bij initiatieven die vanuit kerken zijn ontstaan of mede door hen mogelijk werden gemaakt:

• Stichting Present was in 2014 actief in 70 plaatsen, met ongeveer 29.000 vrijwilligers.
• Bijna 160 voedselbanken hielpen met zo’n 10.000 vrijwilligers 94.000 mensen.
• SchuldHulpMaatje was actief in ruim 60 plaatsen en had zo’n 1350 maatjes opgeleid, die duizenden mensen met schulden bijstonden.
• Zo’n 75 kerkelijke noodfondsen hielpen mensen die financiële hulp nodig hadden.

Nu een groot deel van de zorg via gemeenten in plaats van via het Rijk werd geregeld, kreeg de kerk ook een nieuwe rol. Bijvoorbeeld door zorgmaatjes te zoeken en via lobby op te komen voor mensen die niet de zorg krijgen die ze nodig hebben.

Samenwerking met gemeenten

Negentig procent van de lokale diaconieën werkte samen, meestal met andere kerkgenootschappen, maar ook met maatschappelijke organisaties en de gemeente. Volgens de kerken zagen gemeenten de diaconie niet altijd als relevante partij. Ook waren sommige gemeenten huiverig om diaconaal werk financieel te steunen. Het onderzoek beval kerken en diaconale organisaties aan de samenwerking met gemeenten en maatschappelijke organisaties te intensiveren.

Meer informatie stond op de pagina van Kerk in Actie over het diaconaal onderzoek.