Forensisch psychiatrisch centrum: schuldhulpverlening structureel aanpassen

Forensisch Psychiatrisch Centrum de Rooyse Wissel wil patiënten op een veilige manier laten terugkeren in de maatschappij. Schuldhulpverlening draagt daaraan bij. Naast het afbetalen van schulden aan slachtoffers spoorde de kliniek ook andere schuldeisers op, zodat patiënten na hun terugkeer niet meteen een deurwaarder op de stoep krijgen.

Van administratie naar schuldhulp

De schuldhulpverlening ontstond vanuit de administratie. Volgens een medewerker van de patiëntengeldadministratie kwamen er geregeld brieven van schuldeisers binnen. Rond 2005 ontstond het idee om schulden niet langer ad hoc, maar structureel aan te pakken. Twee medewerkers volgden een cursus schuldhulpverlening, waarvan de inhoud met hen werd afgestemd. Een cursus voor tbs-klinieken bestond nog niet. Anders dan gemeenten probeerde de kliniek alleen minnelijke schuld- of betalingsregelingen te treffen, voor een bijzondere doelgroep.

Werkwijze

• Bij opname werd een derde van het zak- en kleedgeld van Justitie en van het intern verdiende geld gereserveerd voor het afbetalen van schulden.
• Patiënten kregen een vragenlijst over mogelijke schulden en een machtigingsformulier. Daarmee kon de kliniek bij overheidsinstanties en bedrijven navragen of er schulden waren. Ook volgde een BKR-toetsing.
• Waren er geen schulden, dan werd het gereserveerde bedrag vrij besteedbaar.
• Schulden aan slachtoffers werden meestal als eerste afgelost. Zonder regeling voor deze schulden mocht een patiënt niet op verlof.

De meeste patiënten gaven toestemming, soms pas na enige tijd. Akkoord en inventarisatie kostten gemiddeld drie tot vier maanden. Daarna vroegen de medewerkers de schuldeisers om een regeling te treffen, wat bijna altijd lukte.

Werk en spreekuur

Patiënten konden sneller aflossen met extra geld uit werk in de werkplaatsen van de kliniek, of elders als ze verlof hadden. Patiënten die binnenkort door- of uitstroomden, konden sinds medio 2014 ook terecht in het Werkhuis. Dat zette de kliniek op zodat patiënten konden wennen aan werken in de maatschappij.

Twee keer per maand hielden de medewerkers spreekuur voor financiële vragen, van aflossingen tot belastingaangifte. Zij schatten dat uiteindelijk 80 procent van de patiënten de kliniek schuldenvrij of met een gestabiliseerde situatie verliet.