Apeldoorn: uitgebreid budgetbeheer als alternatief voor beschermingsbewind

In de twee jaar voor de zomer van 2015 verdubbelde het aantal aanvragen voor bijzondere bijstand in Apeldoorn. De gemeente wilde daar meer grip op krijgen en ontwikkelde een alternatief voor beschermingsbewind. Sinds december 2014 konden inwoners bij Stadsbank Apeldoorn terecht voor budgetbeheer plus, een uitgebreide vorm van budgetbeheer.

Onnodig in beschermingsbewind

Volgens de teammanager van Stadsbank Apeldoorn verwezen hulpverleners van welzijns- en vrijwilligersorganisaties steeds vaker door naar beschermingsbewind. Soms kwamen ze er zelf niet uit, soms hadden ze door bezuinigingen minder tijd voor financiële begeleiding. Daardoor kwamen veel mensen onnodig in beschermingsbewind terecht.

Beschermingsbewind is bedoeld om mensen te beschermen, bijvoorbeeld omdat ze een verstandelijke beperking hebben. Veel cliënten met problematische schulden hebben vooral een financiële chaos: ze missen overzicht, maar begrijpen hun situatie wel. Volgens de teammanager is die chaos met goede begeleiding meestal binnen een halfjaar op te lossen, zonder bewindvoerder.

Zo werkte budgetbeheer plus

Bij gewoon budgetbeheer staat zelfredzaamheid voorop. Bij budgetbeheer plus nam de Stadsbank een deel van de verantwoordelijkheid van de cliënt over. Eerst vroeg de Stadsbank alle betrokken instanties om hun brieven voortaan naar de Stadsbank te sturen, omdat het volgens de teammanager vaak juist bij de post misgaat. Die brieven gaven een goed beeld van de cliënt. Daarna zorgde de Stadsbank dat het inkomen op orde was en betaalde ze achterstallige rekeningen. Na zes maanden volgde een besluit: doorgaan met budgetbeheer, waarbij de cliënt meer zelf doet, of toch beschermingsbewind.

Eerste ervaringen

Tot juli 2015 ondersteunde de Stadsbank 45 mensen met budgetbeheer plus. Officiële resultaten waren er nog niet. De teammanager schatte dat de helft van de cliënten het meest had aan budgetbeheer. De meeste cliënten waren via hun klantmanager bij de gemeente aangemeld en nog weinig via andere instanties.

De Stadsbank sprak daarom met welzijns- en vrijwilligersorganisaties, zodat die vaker naar de Stadsbank zouden verwijzen in plaats van naar bewindvoerders. Ook werd onderzocht of dit in subsidievoorwaarden kon worden geregeld, of dat budgetbeheer plus kon worden aanbesteed. Die opties moesten nog juridisch worden getoetst. Het doel was minder uitgaven aan bijzondere bijstand voor beschermingsbewind.