Amsterdam: goede start voor ex-gedetineerden door samenwerking gemeente en gevangeniswezen

De gemeente Amsterdam en het gevangeniswezen werkten samen binnen de Aanpak Top600. Het doel was dat ex-gedetineerden na hun vrijlating minder strafbare feiten plegen, minder overlast veroorzaken en een nieuwe start kunnen maken. Nazorg, zoals het inventariseren van schulden, begon daardoor al tijdens de detentie.

Vijf leefgebieden

Om terugval in crimineel gedrag te voorkomen, moesten volgens Amsterdam de basisbehoeften op vijf leefgebieden geregeld zijn: onderdak, inkomen en/of dagbesteding, zorg, hulp bij schulden en een geldig identiteitsbewijs. De gemeente wilde een goede aansluiting tussen de tijd in detentie en de periode na vrijlating.

Top600-gedetineerden zijn plegers van zogeheten high-impact delicten, zoals woninginbraken, straatroof en overvallen. In 2013 maakte de gemeente nieuwe werkafspraken met alle betrokken gemeentelijke, justitiële en zorgpartners. Werkprocessen werden opnieuw ingericht en knelpunten opgelost. Zo bezocht de gemeente gedetineerden al tijdens detentie om een traject voor dagbesteding of uitkering te starten.

Schulden aanpakken tijdens detentie

Echte schuldhulpverlening, zoals een schuld- of betalingsregeling, kan pas beginnen als iemand een stabiel inkomen heeft. Tijdens detentie is dat meestal niet zo. Daarom stond in die periode de voorbereiding centraal:

• schulden, schuldeisers en de hoogte van de schulden in kaart brengen;
• afspraken maken over het (tijdelijk) bevriezen van schulden;
• relevante papieren verzamelen, zoals bankafschriften en huurcontracten.

Waar mogelijk werd al in de Penitentiaire Inrichting (PI) een schuldhulpverlener ingeschakeld. Ook was het plan om in 2015 vrijwilligers van het Re-integratiecentrum in de PI (RIC) speciaal te trainen op het gebied van schulden. Zij konden gedetineerden dan ook na hun vrijlating begeleiden naar de reguliere schuldhulpverlening.

Gedetineerden konden via het RIC ook zelf werken aan een stabielere situatie op de vijf leefgebieden. Die ondersteuning kon na detentie doorlopen via het buitenkantoor van het RIC in Amsterdam.

Meer informatie en resultaten stonden op de pagina van de gemeente Amsterdam over de Aanpak Top600.