Nieuwsbrief

Makkelijk lenen

Onder de mbo-studenten leent 1 op de 6 geld en de gemiddelde schuld is 1.265 euro. Dat blijkt uit het onderzoek Mbo’ers in geldzaken, uitgevoerd door Nibud. Onderzoeker Tamara Madern: “Studenten lenen makkelijk en denken niet na over de consequenties.”

Is het erg als jongeren lenen?
“Op zich niet, zolang ze maar verantwoord lenen en het geld kunnen terugbetalen. Veel jongeren geven aan dat ze wel eens rood staan, ze hebben echter geen flauw idee hoeveel dat kost. Mbo’ers lijken nauwelijks stil te staan bij de consequenties van lenen. Dat is ook wel kenmerkend voor de leeftijdsgroep: ze leven bij de dag.” 

Nibud spreekt over kwetsbare jongeren, wat maakt ze kwetsbaar?
“Mbo’ers hebben op jonge leeftijd relatief veel geld te besteden, zeker de groep die hun opleiding combineert met werken in de praktijk (beroepsbegeleidende leerweg – bbl). Zij raken dus al snel gewend aan een zeker uitgavenpatroon. Hun inkomen zal in de toekomst echter niet heel veel meer stijgen. De vaste lasten daarentegen wel, omdat ze vroeg of laat op zichzelf gaan wonen. Het zal moeilijk voor ze zijn om dan een stap terug te doen in hun andere uitgaven.
Daarnaast zien we dat deze jongeren over het algemeen statusgevoelig zijn, de peergroup is heel belangrijk. Jongeren willen niet onderdoen voor elkaar en geven daardoor meer uit dan goed is voor hun portemonnee.” 

Zien de jongeren hun financiële situatie als een probleem?
“De meesten maken zich niet zo druk. Wel geeft ongeveer een kwart aan dat ze moeilijk rondkomen. De oorzaak daarvan leggen ze meestal buiten zichzelf, ze vinden dat ze goed met geld kunnen omgaan.” 

Waarom lenen jongeren geld?
“Vaak gaat het om kleine bedragen voor eten en drinken. En veel jongeren lenen om hun opleiding te betalen. Dat lijkt een hele goede reden om te lenen, maar in feite betalen ze hiermee indirect hun vakantie, uitgaansleven, etc. Hun eigen inkomen gaat namelijk in veel gevallen op aan deze funuitgaven, waardoor ze moeten lenen voor hun opleiding.
Het is opvallend dat de meeste mbo’ers weinig geld kwijt zijn aan vaste lasten. Dat komt omdat de meesten bij hun ouders wonen, slechts een enkeling betaalt kostgeld. Bovendien springen veel ouders bij als jongeren te kort komen. Jammer, want zo leren ze niet op eigen benen te staan.”  

Is het de schuld van de ouders?
“Ouders spelen een belangrijke rol in de financiële zelfstandigheid van hun kinderen. Het heeft niet zo veel zin je kind kleedgeld te geven en vervolgens toch (een deel van) de kleding te betalen. Dan leert de jongere nog niet rond te komen met een bepaald bedrag. 
Ons onderzoek liet ook zien dat jongeren vaak met succes aankloppen bij hun ouders als ze geld nodig hebben. De drempel om te lenen is erg laag.”  

Vergroot lenen op jonge leeftijd het risico op schulden in de toekomst?
“Als we kijken naar de financiën van jongere mbo’ers en die van oudere mbo’ers, dan kun je wel zeggen dat het risico groter wordt naarmate ze ouder worden. Zoals ik al zei: het is moeilijk om je uitgavenpatroon terug te schroeven. Aan de andere kant: maar een klein percentage van de Nederlanders belandt in de schuldhulpverlening. Je hoeft er niet vanuit te gaan dat alle mbo’ers die nu aangeven moeilijk of nauwelijks rond te komen, straks diep in de schulden zitten.”

Ziet Nibud hier een rol voor zichzelf?
“Zeker. Wij zetten in op voorlichting via de scholen. Zo hebben we onlangs in samenwerking met Delta Lloyd Groep Foundation een speciaal magazine uitgebracht dat gebruikt kan worden op roc’s. Ons doel is geldproblemen bespreekbaar te maken onder deze groep jongeren. Dat ze weten dat ze ergens terecht kunnen als ze schulden hebben. Het liefst nog voordat de boel escaleert.”

Download het onderzoek Mbo’ers in geldzaken.

 Lees meer over het magazine voor mbo-studenten.