Nieuwsbrief

Kosten beschermingsbewind beperken met wettelijke instrumenten

Steeds meer mensen komen onder het regime van het beschermingsbewind. De kosten ervan betalen gemeenten vaak vanuit de bijzondere bijstand. Gemeenten willen hier meer grip op krijgen. Dat kan. Er zijn verschillende (wettelijke) mogelijkheden die gemeenten kunnen aanwenden om meer grip op de kosten te krijgen. Ook samenwerking in de dienstverlening van gemeenten en bewindvoerders draagt daaraan bij. 

In de praktijk blijkt dat gemeenten beperkt gebruikmaken van deze (wettelijke) instrumenten. Daarom wil staatssecretaris Klijnsma de kennis hierover breed verspreiden. De mogelijkheden in een notendop:

  • Gemeenten zijn op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening verantwoordelijk voor integrale schuldhulpverlening. In dit kader bieden ze diensten aan die beantwoorden aan de hulpvraag van burgers met schulden. Deze dienstverlening kan ook bestaan uit beschermingsbewind, die door de gemeente of een particuliere partij wordt uitgevoerd.
  • Gemeenten kunnen een ander passend en toereikend alternatief aanbieden. Denk aan budgetcoaching of beheer. Als deze dienstverlening de problemen van cliënten voldoende ondervangt, volgt meestal geen onder bewindstelling. Kiest de cliënt in die situatie toch voor beschermingsbewind, dan hoeft de gemeente (op basis van artikel 15 Participatiewet) de kosten ervan niet te betalen vanuit de bijzondere bijstand, omdat een passende en toereikende voorliggende voorziening voorhanden is.
  • Gemeenten kunnen ook afspraken maken met verschillende bewindvoerders om de dienstverlening beter op elkaar te laten aansluiten. De gemeente geeft dan een deel van die dienstverlening vorm via bijvoorbeeld vrijwilligers. Een ander deel wordt door de bewindvoerder ingevuld. De taken die de gemeente voor rekening neemt hoeft de bewindvoerder niet uit te voeren, waardoor zijn tarief lager wordt. Deventer heeft hierover al afspraken gemaakt in samenwerking met de Branchevereniging van Professionele Bewindvoerders en Inkomensbeheerders.
  • Als gemeenten het ingestelde schuldenbewind niet (langer) nodig vinden, kunnen ze de rechtbank verzoeken dit bewind op te heffen.

Onderzoek
Medio 2015 worden de resultaten verwacht van een onderzoek dat SZW laat uitvoeren naar de oorzaken van de toenemende kosten van beschermingsbewind, de samenstelling van cliënten die er gebruik van maken en hun hulpvraag. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen gemeenten onder meer handvaten geven voor dienstverlening die voldoet aan de hulpvraag van burgers die nu daarvoor bij bewind aankloppen.