Nieuwsbrief

Amersfoort: passende schuldhulp met effectief diagnose-instrument Traject51

Sinds de introductie van Traject51 in 2011, werken binnenkort zestig gemeenten met dit online diagnose-instrument. Met succes. Zo is het aantal cliënten dat meerdere keren aanklopt voor hulp in Amersfoort verminderd van 26% in 2011 naar 14% in 2014. Als er een schuldregeling wordt aangevraagd, dan slaagt die bij drie kwart van de cliënten. En het aantal mensen dat het hulpverleningstraject niet afmaakt, is afgenomen van 18% naar 11%.

Traject51 brengt vanaf het begin de persoonlijke omstandigheden van cliënten in kaart. Op basis daarvan wordt bepaald waarmee cliënten het best zijn gebaat. Bijvoorbeeld schuldsanering, budgetbeheer, verwijzing naar andere hulpverlening of een combinatie daarvan. Kroon: ‘Vaak loopt een traject voor schuldsanering vast omdat cliënten er niet klaar voor zijn. Bijvoorbeeld omdat ze een verslaving hebben of een psychische stoornis. Het heeft dus geen zin om iedereen met schulden dezelfde dienstverlening aan te bieden. Schuldhulpverlening is maatwerk. Daarom kozen we in Amersfoort ervoor om eerst een diagnose te stellen en daarna te beginnen met een passend hulptraject.’

Uit de praktijk
Traject51 is niet uniek. Een ander veelgebruikt diagnose-instrument is Mesis. Deze methode is ontwikkeld door wetenschappers, terwijl Traject51 vooral uit de praktijk komt. Het is gebaseerd op de kennis en ervaring van schuldhulpverleners, deurwaarders, communicatiedeskundigen en gedragswetenschappers. ‘Er zijn allerlei factoren aan te wijzen die verklaren waarom mensen in financiële problemen zijn geraakt. De beste dienstverlening hangt nauw samen met die achterliggende oorzaken. De kracht van Traject51 is dat we weten wat goed werkt. De initiatiefnemers hebben duizenden mensen gezien en weten wat je moet doen in allerlei situaties.’

Vragenlijst
Tijdens het intakegesprek vult de consulent een digitale vragenlijst in. Naast voor de hand liggende vragen over financiën, hebben de vragen ook betrekking op bestedingsgedrag, sociale participatie, attitude en leefsituatie. Als de lijst doorlopen is, volgt een voorstel op maat. Binnen twee weken ligt er een plan van aanpak op tafel. Aan de hand van een rapportagemodule wordt bijhouden welke trajecten de consulenten hebben ingezet.

Keurslijf?
Door de werkmethode kunnen schuldhulpverleners sneller werken. In Amersfoort is het aantal uren met een kwart afgenomen. De gemeente heeft geen wachtlijsten. Maar hoe zit het met de eigen expertise van schuldhulpverleners? Is nog wel ruimte om een ‘vrij’ gesprek te voeren? ‘De assessment is meer dan alleen een paar hokjes aankruisen. Het geeft ook ruimte voor eigen interpretatie. Maar het grootste deel is natuurlijk gestandaardiseerd. Aanvankelijk moeten consulenten eraan wennen, maar de meesten vinden het daarna prettig werken. Met Traject51 kunnen ze niets over het hoofd zien. Ze kunnen alles uit zo’n intakegesprek halen wat erin zit.’

Zekerheid
Kroon licht toe dat het voor schuldhulpverleners vaak niet eenvoudig is om in te schatten wie je aan de tafel hebt. ‘Je hebt je vermoedens, maar je kunt je vinger er niet opleggen. Zo is borderline moeilijk te herkennen. Mensen met deze aandoening kunnen de ene week goed met geld omgaan, maar de volgende week ineens alles hebben uitgegeven. Dan is het prettig als het instrument waarmee je werkt bevestigt wat je gevoelsmatig weet. Het geeft zekerheid over de beste aanpak. Als er sprake is van ernstige psychische problemen zoals in dit voorbeeld, kan het verstandig zijn om beschermingsbewind in te zetten en juist niet te beginnen met het oplossen van de schulden. Daarnaast heeft een gestandaardiseerde werkmethode als voordeel dat cliënten minder afhankelijk zijn van de persoonlijkheid van de consulent. Het is objectiever.’

Validatie
De effectiviteit van Traject51 blijkt uit de cijfers van Stadsring51. Maar daar blijft het niet bij. ‘Het instrument is volwassen geworden en daarbij hoort een officiële validatie. Dit onderzoek wordt in 2015 uitgevoerd.’