Nieuwsbrief

Vooruitstrevende Haagse aanpak voor huiseigenaren in financiële problemen

Steeds vaker melden huiseigenaren zich bij een gemeentelijke kredietbank. In Den Haag steeg hun aantal van zo’n 350 twee jaar geleden tot ongeveer 550 dit jaar. ‘Dan verkoopt u toch gewoon uw huis’, is geen goede oplossing. Jan van der Hulst, hoofd van de gemeentelijke kredietbank, vertelt over het alternatief: het Haags vangnet hypotheken.

Zolang de woningprijzen stegen en banken graag bereid waren hypotheekleningen te verstrekken, meldden huiseigenaren zich zelden bij de gemeentelijke kredietbank. Maar nu banken terughoudend zijn geworden en de woningprijzen dalen, vormen mensen met een eigen huis een nieuwe doelgroep voor schuldhulpverlening. Van der Hulst: “Eerst waren we geneigd om te zeggen ‘verkoop uw huis maar, dan kunnen we u misschien helpen’. Maar toen realiseerden we ons dat we tegen mensen met een huurachterstand ook niet zeggen ‘ga maar ergens anders wonen’. Dat inzicht was een kantelpunt.”

Van der Hulst schetst het probleem van huiseigenaren in financiële problemen: “Al bij 3 of 4 maanden achterstand kunnen zij uit huis worden gezet, waarna de woning via een executieveiling wordt verkocht. Bovendien kunnen de door schulden veroorzaakte kosten hoog oplopen, vaak bestaat meer dan 20% van het openstaande bedrag uit incassokosten.”

Kale kip
Zo’n executieveilig levert echter meestal maar zo’n 60 tot 65% op van de werkelijke waarde van een huis. Voor alle partijen is dit een slechte oplossing. “De schuldenaar is zijn huis en daarmee zijn sociale structuur kwijt en heeft een extra schuld. Banken hebben een extra vordering die nauwelijks te innen is; van een kale kip kun je niet plukken. En ook gemeenten hebben er last van. Deze huizen worden vaak opgekocht door huisjesmelkers die er extra kamers in maken en illegaal onderverhuren. Of het worden drugs- of prostitutiepanden”, aldus Van der Hulst.

Den Haag bedacht daarom het Haags vangnet hypotheken. Van der Hulst legt uit: “Wij nemen tegen maximaal 90% van de marktwaarde de hypotheek over. Dat is voor de bank interessant, want bij een veiling ziet hij er minder van terug. Ook eventuele andere schulden worden gesaneerd door de GKB. Voordeel voor ons als gemeente is dat we negatieve uitwassen voorkomen. Ook is minder noodopvang nodig, want meer dan een derde van de noodopvang wordt inmiddels aangevraagd door mensen met een eigen woning.”

Schone lei
De klant kan in deze constructie in zijn huis blijven wonen, maar onder strikte voorwaarden. Hij moet onder meer verplicht deelnemen aan budgetbeheer. De ondersteuning duurt maximaal 7 jaar: “Dan heeft hij weer een schone lei bij het BKR en is zijn gedrag meestal veranderd. Hij kan dan bij een commerciële bank een nieuwe hypotheek aanvragen.” Zo’n 10% van de huiseigenaren die zich melden bij de kredietbank, belandt in dit vangnet. De rest is geholpen met advies en overleg met de bank.

Net als bij de traditionele doelgroep, geldt ook hier dat het helpt om er vroeg bij te zijn. Daarom vertelt de kredietbank in Den Haag nu aan wijkorganisaties over zijn aanpak. “Die organisaties komen bij de mensen thuis en mensen komen makkelijk naar hen toe. Hun medewerkers zien het snel als er financiële problemen ontstaan. We hopen dat zij mensen over hun gevoel van schaamte kunnen helpen. Het moet gewoon worden om bij financiële problemen even bij de gemeente langs te gaan, net als je even naar de huisarts gaat als je gezondheidsproblemen hebt.”