Nieuwsbrief

Almere tevreden over nieuw screeningsinstrument

Als eerste gemeente werkt Almere sinds 1 januari 2013 met het screeningsinstrument Mesis©. Dat is een wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst die motivatie, gedrag en vaardigheden van een schuldenaar in kaart brengt. De eerste resultaten zijn positief.

Mesis© geeft een beeld van wat een klant van zichzelf vindt. Dat is waardevolle input voor onze professionals. Die hebben zo meer informatie en handvatten om te beslissen wat een klant kan en nodig heeft”, vertelt Ellen Karstens, regiocoördinator van PLANgroep, de organisatie die voor de gemeente Almere de zogenoemde schulddienstverlening uitvoert.

In een half uur klaar
Wie zich in Almere meldt met problematische schulden, begint met het invullen van de vragenlijst. “Hoewel het 100 vragen zijn, zijn de meeste mensen in een half uurtje klaar. Er is maar 1 keer iemand halverwege weggelopen, omdat hij ‘geen zin had om een Cito-toets te maken’. Het taalniveau is zo dat vrijwel iedereen de vragen prima kan beantwoorden. Als het veel langer duurt, komt dat doordat mensen onvoldoende taalvaardig zijn en bijvoorbeeld de term ‘vaste lasten’ niet kennen. Dat is al een teken dat de schulddienstverlening ook niet vanzelf zal gaan .”

Het valt Karstens op dat de vragenlijst eerlijk wordt ingevuld: “Op de vraag ‘vertelt u altijd de waarheid’ antwoorden mensen gerust ‘nee’. Er zitten ook allerlei controlevragen in de vragenlijst, waardoor je je niet mooier kunt voordoen dan je bent. Als iemand bijvoorbeeld antwoordt dat hij goed in staat is zijn financiën te beheren, maar hij heeft alle reken- en prioriteringsvragen fout, dan kan de schulddienstverlener daarop doorvragen.”

Klantprofielen
Dit gesprek met de schulddienstverlener vindt plaats direct na het invullen van de vragenlijst. Dat gebeurt aan de hand van de uitkomst van de vragenlijst: een rapportage die de meeste mensen plaatst in 1 van de 7 omschreven klantprofielen. Meestal herkennen mensen zich hier goed in, leert de ervaring in Almere.

Op basis van de rapportage en het gesprek krijgt ongeveer 30% van de nieuwe klanten een intake-afspraak voor schulddienstverlening, 15 tot 20% gaat met advies naar huis en de rest wordt met hun instemming overgedragen aan zorgaanbieders in hetzelfde pand. “Die helpen mensen om de belemmeringen voor schulddienstverlening, die uit de rapportage komen, op te lossen of onder controle te krijgen. Denk aan de administratie op orde krijgen of sociaal-emotionele problemen aanpakken. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan het stabiliseren van de schulden.”

De bedoeling is dat deze groep, die ongeveer even groot is als voor 1 januari, hierna alsnog in aanmerking komt voor schulddienstverlening. Het is nog te vroeg om te evalueren of en binnen welke termijn deze klanten zich opnieuw melden bij PLANgroep.

Van harte aanbevolen
Op dit moment past zo’n 40% van de mensen die de vragenlijst invullen, nog niet in een klantprofiel. “Dat hebben we doorgegeven als aandachtspunt aan de stichting die het instrument verder ontwikkelt.” Voor PLANgroep is dit overigens geen belemmering voor het gesprek en de keuze voor het vervolg. De rapportage biedt voldoende handvatten.

Karstens beveelt het instrument dan ook van harte aan. “Let er wel op dat Mesis© op zich niet voldoende is, je hebt ook goed beleid nodig en professionele medewerkers. Met het beleid van de gemeente Almere worden mensen altijd geholpen, met een advies, een verwijzing naar de zorgaanbieders of een intake voor een schulddienstverleningstraject. Als je het instrument alleen ziet als middel om mensen af te wijzen, heb je de poppen aan het dansen.”

Inmiddels hebben ook andere gemeenten en organisaties besloten met Mesis aan de slag te gaan. Zij kunnen profiteren van de doorontwikkeling die inmiddels heeft plaatsgevonden. Vanaf medio april kunnen gebruikers de nieuwe release gebruiken. De verwachting is dat er ieder jaar drie of vier keer een nieuwe release zal worden geïntroduceerd. Meer informatie over de ontwikkelingen van Mesis en van het aantal gebruikers en deelnemende gemeenten is te vinden op www.mesis.nu.