Nieuws

Samenwerken met zorgverzekeraars: hoe doe je dat?

Steeds meer gemeenten werken samen met zorgverzekeraars om betalingsachterstanden op te lossen. Sommige zijn zoekende, andere hebben al een goede samenwerking gevonden. Maar hoe organiseer je dit het beste? Lees de ervaringen in Amsterdam, Leeuwarden en Utrecht.

Amsterdam is al in 2009 begonnen met het project “Vroeg Erop Af.” Woningcorporaties, nutsbedrijven, de Dienst Gemeentelijke Belastingen en zorgverzekeraar Achmea/Zilveren Kruis melden betalingsachterstanden van meer dan twee maanden aan bij de Amsterdamse instellingen voor maatschappelijke dienstverlening (Madi’s). De hulpverleners gaan vervolgens op huisbezoek bij de cliënt en helpen de betalingsachterstanden op te lossen. De Amsterdamse aanpak heeft zijn vruchten afgeworpen, zo blijkt uit cijfers van Panteia. Het onderzoeksbureau berekende onder meer dat elke geïnvesteerde euro de maatschappij € 2,20 oplevert.

Geïnspireerd door deze aanpak, hebben de gemeenten Leeuwarden en Utrecht ook projecten opgezet met nutsbedrijven, corporaties en de zorgverzekeraars De Friesland (Leeuwarden) en Zilveren Kruis/Achmea (Utrecht).
In Leeuwarden leggen de sociaal werkers van coöperatie Amaryllis huisbezoeken af. En in Utrecht loopt sinds kort een proef met een buurtteam, waar cliënten naar toe kunnen voor hulp en ondersteuning.

Zorgverzekeraars zijn geïnteresseerd
Beleidsmedewerkers Anke Sinnema (Leeuwarden) en projectleider Jan Siebols (Amsterdam) merken dat zorgverzekeraars interesse hebben in samenwerking met de gemeente. Sinnema: ‘Initiatieven als Vroeg Erop Af en de promotie voor vroegsignalering vanuit het ministerie van SZW hebben een positief effect, hebben we gemerkt.’
Siebols ziet het Wetsvoorstel Verbetering Wanbetalersmaatregelen, dat onlangs door de Tweede Kamer is aangenomen, als een kans voor Amsterdam om met meer zorgverzekeraars in gesprek te gaan. Deze wet stimuleert zorgverzekeraars meer aan preventie te doen. Het bedrag dat zorgverzekeraars krijgen als mensen hun premie meer dan een halfjaar niet betalen, is voortaan afhankelijk van de mate van preventie.

Investeer in de voorbereidende fase
Hoe kun je nu zo’n samenwerking goed opzetten? Sinnema: ‘Praat met de juiste personen. Mensen die beslissingsbevoegd zijn. Daarnaast is het een kwestie van begrip voor en inzicht krijgen in ieders rol, vanuit een gezamenlijk belang werken en vertrouwen opbouwen. Dat gebeurt in de voorbereidende fase. Je moet er de tijd voor nemen. Eind 2014 hebben wij een convenant gesloten met energie- en waterbedrijven, woningcorporaties, De Friesland Zorgverzekeraar en de Coöperatie Amaryllis (sociale wijkteams). Daarna volgde een aantal maanden van overleg. Dat had veel te maken met het vaststellen van rolverdeling en taken. Het kost tijd om in de uitvoering korte lijnen te realiseren en ruimte voor maatwerk te creëren. Het is belangrijk om met elkaar in gesprek te zijn en vandaar uit verder te bouwen. Het ging ook om praktische zaken. Wanneer is het zinvol om contact met cliënten op te nemen? Wat zet je in de brief die je hen stuurt? Verder is er in 2015 veel op de wijkteams afgekomen door de decentralisaties van jeugd, zorg en participatie. Hierdoor kostte het ook tijd om de vroegsignalering goed in de wijkteams te laten landen.’

Drie manieren om de privacy te waarborgen
Wat betreft de persoonsgegevens zijn er verschillende mogelijkheden om de privacy te waarborgen. In Leeuwarden neemt de zorgverzekeraar eerst contact op met cliënten om te vragen of ze de gegevens mogen verstrekken aan de sociaal werkers van coöperatie Amaryllis.

In Amsterdam melden de zorgverzekeraars de betalingsachterstanden rechtstreeks aan de maatschappelijke dienstverleningsorganisaties (Madi’s). Omdat deze organisaties in opdracht van de gemeente werken, staat de Zorgverzekeringswet dit toe.

In Utrecht zijn de buurtteams geen onderdeel van de gemeente. De gemeente stuurt de brieven naar cliënten. Daarna kunnen zij contact opnemen met de buurtteams.

Effectieve hulp
Net als in Amsterdam, krijgen cliënten in Leeuwarden persoonlijk bezoek van de hulpverleners van Amaryllis. In het najaar worden de eerste resultaten verwacht, maar de huisbezoeken hebben positieve effecten, zegt Sinnema. ‘Niet alleen zijn er minder huisuitzettingen en afsluitingen en komt het weer goed met de zorgpremie, maar we kunnen ook meer problemen tegelijk oplossen. Tijdens de huisbezoeken komen namelijk vaak meer problemen aan het licht, zoals huiselijk geweld, zorgvragen of opvoedproblemen.’

Utrecht is onlangs begonnen met een proef met één buurtteam. Otger: ‘Hierin zijn verschillende expertises vertegenwoordigd. Utrechters kunnen bij de buurtteams terecht met vragen rond opvoeden en opgroeien, echtscheiding, werkloosheid, huiselijk geweld, psychische problemen, schulden, eenzaamheid, overlast en meer. Een buurtteam bestaat uit professionele hulpverleners met veel ervaring. Zij werken nauw samen met scholen, consultatiebureaus, huisartsen en wijkverpleging.’

Het buurtteam helpt de klant de financiën op orde te brengen. Als iemand schulden heeft bij de zorgverzekeraar, proberen we zo snel mogelijk een stabilisatieovereenkomst af te sluiten zodat de Bronheffing gestopt kan worden.’
‘Het is wel zo dat het stoppen van de Bronheffing gevolgen kan hebben voor de inning van eventuele andere schulden. Als de Bronheffing vervalt, omdat er een overeenkomst is gesloten met de zorgverzekeraar, daalt de beslagvrije voet (lagere correctie in verband met kosten zorgverzekering), waardoor andere schuldeisers weer meer kunnen gaan innen.’

Sluit aan bij bestaande initiatieven
Gemeenten die ook willen samenwerken met zorgverzekeraars, doen er goed aan om aan te sluiten bij bestaande initiatieven. Siebols: ‘Zorgverzekeraars weten hoe deze initiatieven werken. Het wordt ingewikkeld als ze hun organisatie steeds moeten aanpassen aan andere methoden.’

Ook Sinnema is er voorstander van. ‘Op een aantal punten wijken we iets af van Vroeg Erop Af, maar de werkwijze is min of meer hetzelfde. Dat heeft zeker een positief effect gehad op de bereidwilligheid van onze zorgverzekeraar om mee te doen met ons initiatief. Uiteindelijk zal een landelijk uniforme werkwijze nodig zijn, zodat nieuwe partijen en andere gemeenten gemakkelijk kunnen aanhaken.’

Augustus, 2015