Nieuws

Minder beschermingsbewind met Budgetondersteuning op Maat

September 2014 startte Arnhem een proef met ‘Budgetondersteuning op Maat’. Een alternatief voor beschermingsbewind. Na een jaar wordt nu de eindevaluatie voorbereid. ‘Onze ervaring is dat mensen blij zijn met deze budgetondersteuning en coaching.’

‘De kosten van bijzondere bijstand voor beschermingsbewind rezen de pan uit’, zegt bestuursadviseur Sella Meijs over de aanleiding een alternatieve en lichtere manier te bedenken om klanten te helpen die hun financiën niet goed zelf kunnen regelen. ‘Voor een bepaalde groep mensen is beschermingsbewind een prachtig instrument. Maar voor veel Arnhemmers met financiële problemen is het een te zwaar middel en bovendien niet nodig.’

Producten analyseren
Om een goed alternatief aan te bieden, analyseerden Meijs en haar collega’s eerst wat er al in huis was aan dienstverlening. ‘Wat is voor wie bestemd? En welke producten kunnen we toegankelijk maken voor de bredere groep van mensen die risico loopt in beschermingsbewind te komen?’
Op basis hiervan ontwikkelde de gemeente het concept ‘Budgetondersteuning op Maat (BooM)’. Met deze dienst krijgen mensen een variant van budgetbeheer en/of coaching om zelf hun financiën (weer) te regelen. Eventueel met hulp van vrijwilligers of familie.

Stoplichtmodel
Om de juiste vorm van Budgetondersteuning op Maat te bepalen, ontwikkelde de gemeente het ‘stoplicht-model’. Rood staat voor mensen met behoefte aan budgetbeheer, oranje voor mensen die genoeg hebben aan coaching (eventueel in combinatie met budgetbeheer) en groen voor Arnhemmers die hun financiën snel (weer) zelf kunnen regelen.
De gemeente biedt budgetbeheer aan in verschillende varianten. Van het doorbetalen van alleen de vaste lasten (huur, water, energie en zorgverzekering) tot het doorbetalen van deze en andere lasten (bijvoorbeeld WA, gemeentelijke heffingen en kabel-/internetabonnementen). Een combinatie van budgetbeheer en coaching is ook mogelijk. ‘Dat hangt uiteraard af van de complexiteit van de problematiek.’

Op verzoek van de gemeenteraad besloot het projectteam de resultaten van Budgetondersteuning op Maat al na drie maanden te evalueren. Bij 40 klanten zou de gemeente quitte draaien en dat resultaat was toen al ruimschoots gehaald.
Juli 2015 heeft BooM 83 deelnemers. 55 klanten ontvangen langdurig budgetbeheer (rood), 28 komen in aanmerking voor een combinatie van budgetbeheer en coaching op weg naar financiële zelfredzaamheid (oranje). Sinds de start van BooM zijn enkele klanten weer volledig zelfredzaam en dus definitief uitgestroomd (groen). Maar ook zij kunnen altijd nog een beroep doen op de medewerkers van BooM met vragen of voor advies.

Ook voor Arnhemmers in beschermingsbewind
De gemeente heeft sinds september 2014 86 cliënten geholpen met Budgetondersteuning op Maat. Voor deze proef is 1 fte vrijgemaakt. Er is nog een fte bijgekomen, want Arnhem biedt deze dienst ook aan voor mensen die al bijzondere bijstand ontvangen voor beschermingsbewind. Hoe gaat Arnhem te werk? Meijs: ‘Aanvankelijk wilden we mensen benaderen vanuit ons eigen bestand. Dat bleek complex, omdat de gegevens die wij hebben, geen goed inzicht geven in de achtergronden van de mensen. Bewindvoerders kunnen veel beter inschatten of cliënten toe zijn aan een lichtere vorm van ondersteuning. We willen allemaal dat elke klant de juiste vorm van ondersteuning en/of coaching krijgt. Daarnaast wilden we ook niet de suggestie wekken dat we cliënten van bewindvoerders afpakken. Daarom zijn we in gesprek met enkele grotere kantoren in onze regio, die veel klanten uit Arnhem hebben. De samenwerking is goed. Inmiddels hebben we via deze kantoren de eerste cliënten in Budgetondersteuning op Maat om te bezien of ze de stap naar BooM kunnen zetten.’

Samenwerking met Ede en Wageningen
Daarnaast is Arnhem ook de samenwerking gestart met Ede en Wageningen. ‘Hier speelt dezelfde problematiek. We onderzoeken wat we van elkaar kunnen leren, hoe we samen kunnen optrekken en welke alternatieven we kunnen ontwikkelen. Onze resultaten willen we gezamenlijk presenteren aan de rechtbank. De rechters vinden dit een positieve ontwikkeling. Als wij als gemeente kunnen aantonen dat we een passend lichter alternatief bieden voor beschermingsbewind, heeft de rechtbank aangegeven dat ze bereid zijn om tijdens de zitting te vragen of men al een alternatief voor beschermingsbewind heeft overwogen.’

Najaar 2015 verschijnt de evaluatie over het eerste jaar van deze pilot. We zullen de resultaten ervan delen via deze website.